یک برنامه نوآورانه دسترسی به غربالگری سرطان را برای افراد بدون پزشک خانواده بهبود می‌بخشد

در فرانسه و کانادا، میلیون‌ها نفر پزشک خانواده ندارند. این وضعیت دسترسی به غربالگری سرطان را دشوار می‌کند، در حالی که این غربالگری برای تشخیص زودهنگام بیماری‌ها و کاهش مرگ‌ومیر ضروری است. تجربه‌ای که در منطقه شامپلین، انتاریو انجام شد، نشان داد که می‌توان با رویکردی فعال و متمرکز این مشکل را حل کرد.

یک برنامه آزمایشی به بیش از ۵۰۰ نفر بدون پزشک خانواده امکان داد تا از غربالگری سرطان سینه، روده بزرگ، ریه و دهانه رحم بهره‌مند شوند. یک پرستار متخصص، معروف به «ابر غربالگر»، مشاوره‌های تلفنی انجام داد. او آزمایش‌های لازم را تجویز کرد و پیگیری نتایج را بر عهده گرفت. در طی یک سال، ۷۸۶ تست غربالگری انجام شد. از میان شرکت‌کنندگان، ۳۶ درصد قبلاً هرگز غربالگری نشده بودند.

نتایج چشمگیر است: نرخ تشخیص ناهنجاری‌ها بسیار بالاتر از میانگین استانی بود. برای مثال، ۲۸ درصد از غربالگری‌های روده بزرگ وجود پولیپ یا سرطان را نشان داد، در حالی که این رقم در حالت عادی تنها ۴ درصد است. برای سرطان سینه، ۱۳ درصد از ماموگرافی‌ها ناهنجاری نشان دادند، یعنی تقریباً دو برابر نرخ معمول. این ارقام تا حدی به این دلیل است که برنامه بر جمعیت‌هایی متمرکز شده بود که اغلب توسط کمپین‌های کلاسیک نادیده گرفته می‌شوند. اکثر شرکت‌کنندگان در محله‌های محروم زندگی می‌کردند، با درصد بالایی از مهاجران و اقلیت‌های قابل مشاهده.

این برنامه همچنین امکان شناسایی افراد پرخطر بیشتری را فراهم کرد. تقریباً ۴۲ درصد از شرکت‌کنندگان واجد شرایط برای غربالگری دقیق‌تر سرطان روده بزرگ به آزمایش‌های تخصصی ارجاع داده شدند، در حالی که این رقم در میانگین استانی تنها ۲.۶ درصد است. برای سرطان سینه، این نرخ به ۲۷ درصد رسید، در حالی که در جاهای دیگر ۱.۱ درصد بود. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که روش‌های سنتی مواردی را که نیاز به توجه ویژه دارند، از دست می‌دهند.

یک درس مهم دیگر مربوط به افرادی است که هرگز غربالگری نشده بودند. آن‌ها اغلب در محله‌های ناپایدار زندگی می‌کردند، جایی که تغییرات مکرر محل سکونت و عدم حمایت اجتماعی دسترسی به مراقبت‌های پزشکی را دشوارتر می‌کند. این برنامه نشان داد که عدم پیگیری منظم پزشکی نابرابری‌ها در برابر بیماری را تشدید می‌کند.

هزینه هر مشاوره حدود ۲۰۰ یورو بود، سرمایه‌گذاری که می‌تواند با صرفه‌جویی حاصل از تشخیص زودهنگام سرطان‌ها جبران شود. در واقع، درمان سرطان در مراحل پیشرفته بسیار گران‌تر از تشخیص زودهنگام آن است. سازمان‌دهندگان همچنین تأکید می‌کنند که چنین ابتکاراتی می‌تواند به مناطق دیگر و حتی کشورهایی که با کمبود پزشکان عمومی مواجه هستند، گسترش یابد.

نکته نوآورانه این برنامه در سادگی آن است: شرکت‌کنندگان می‌توانستند بدون نیاز به مراجعه به پزشک، به صورت آنلاین یا تلفنی نوبت بگیرند. آزمایش‌ها در مراکز بهداشتی جامعه برگزار می‌شد و نتایج برای جلوگیری از از دست دادن پیگیری‌ها متمرکز می‌شد. همکاری نزدیک با انجمن‌های محلی امکان دسترسی به جمعیت‌هایی را فراهم کرد که معمولاً دسترسی به آن‌ها دشوار است، مانند مهاجران یا افراد آسیب‌پذیر.

این تجربه ثابت می‌کند که حتی در دوران بحران مراقبت‌های اولیه، می‌توان نابرابری‌ها در زمینه غربالگری را کاهش داد. این برنامه راه را برای راه‌حل‌های عملی جهت بهبود پیشگیری و نجات جان انسان‌ها هموار می‌کند.

Sources

À propos de cette étude

DOI : https://doi.org/10.17269/s41997-026-01169-y

Titre : An ounce of “superscreener”: A novel cancer screening program targeting unattached individuals

Revue : Canadian Journal of Public Health

Éditeur : Springer Science and Business Media LLC

Auteurs : Anna N. Wilkinson; Kate Volpini; Amriya Naufer; Andrea Miville; Chantal Lalonde; Erika Kamikazi; Sarah Hepworth-Junkin